เมืองไทยยามไกลบ้าน ตอนที่ 3

คุณวรวรรณ ธาราภูมิ

 CEO บลจ. บัวหลวง

30 กันยายน 2554

คราวที่แล้วเล่าเรื่อง EU กับ เรื่องกำเนิดของอำมาตย์และไพร่ในดินแดนลุงแซมไปแล้ว วันนี้ หลังจากสอบถามข้อมูลเรื่องที่เกิดขึ้นยุ่งๆ ในตลาดหุ้นไทยในช่วงที่เรากำลังอยู่ที่วอชิงตัน  ก็เลยทราบว่าตลาดแทบแตก หุ้นตกจนเซียนหุ้นคือคุณ Suranart  ท่องชินบัญชรไป 1 ล้านรอบ ก็ยังไม่หายอาการใจโบ๋เบ๋  เดินตัวเบา ตาลอยคว้าง หาทางออกไม่เจอ

เกิดอะไรขึ้นในวันศุกร์ที่ 23 กันยายน 2554

ตลาดหุ้นไทยเป็นเด็กดี ว่าง่าย ปรับลงไปทำท่าแพลงกิ้ง ตาม Dow Jones ที่ลดลง 3.5% หลังจากอกหักเพราะ FED ออกมาตรการ Operation Twist  แทนที่จะเป็น QE 3 ตามที่คาดหวังไว้ ซึ่งไอ้เจ้าทะวิ้ดๆ เนี่ยะ จะตามมาเล่าให้ฟังในวันหน้า ขอรอให้พวงมาลัยแบงค์ร้อยเต็มคอก่อน

เมื่อเป็นอย่างนี้ คนที่จ้องลุ้นให้ ลุงเบน เบอร์นานเก้  โปรยเงินลงมาจากเฮลิคอปเตอร์ตามมาตรการ QE3 ต่างจึงผิดหวังไปตามๆ กัน เพราะมองว่าไอ้เจ้าทะวิ้ดๆ ไม่ได้เป็นการอัดฉีดสภาพคล่อง จึงไม่มีปริมาณเงินเพิ่มเข้าไปในระบบ

ฝรั่งหลายรายที่ไปดักซื้อหุ้นสหรัฐไว้รอ QE3 แบบเก็งกำไรไม่เกรงใจปัจจัยพื้นฐาน จึงหน้าเหี่ยว หงอยเหมือนแมวป่วย พาลขายหุ้นทิ้งไปเลย ทำให้ดัชนีดาวโจรลดลงไปถึง 3.5%

ดัชนีหุ้นไทยก็ทรุดลงไปพับเพียบตามดัชนีดาวโจรไปด้วย ซึ่งเป็นไปในทิศทางเดียวกับดัชนีหุ้นในภูมิภาคนี้ที่ปรับตัวลง  -1% ถึง -6%

และเรายังทำอภินิหารหัวทิ่มทะลุจุดวัดใจ 1,000 จุด จนทำให้ทั้งคน ทั้งคอมพิวเตอร์ เกิดอาการสติแตก  

ที่เป็น Talk of the Thai Town ก็คือในระหว่างวัน มีข่าวสะพัดกระหึ่มในห้องค้าว่า มี Broker รายใหญ่รายหนึ่งประกาศให้ Promotion ในการ Short Sale ด้วยการไม่คิดค่าธรรมเนียมในการให้ลูกค้ายืมหุ้นไปขายล่วงหน้า

Broker รายนั้นแม้จะไม่ได้รับค่าธรรมเนียมในการหาหุ้นมาให้ลูกค้ายืม เพราะให้โปรโมชั่น แต่จะได้รับค่าธรรมเนียมในการซื้อขายหุ้น ทั้ง 2 ด้าน เพราะลูกค้าจะมายืมหุ้นจากโบรกเก้อร์เพื่อเอาทำไป Short แล้วถึงเวลาลูกค้าก็ต้องหาหุ้นมาขายคืนให้โบรกเก้อร์รายนั้น ซึ่งจะทำสัญญากันกี่วันว่าจะคืนหุ้นให้ก็แล้วแต่คนๆ ไป

แล้วการให้ยืมหุ้นไปขายในตลาดนี้ ก็เลยมีส่วนทำให้ดัชนี SET ตกลงอย่างรวดเร็ว

และในสิ้นวันก็ปรากฏว่า สถาบันในประเทศ เป็นผู้ขายสุทธิ 4 พันล้านบาท ส่งผลให้ดัชนีปิด 958 จุด ลบไป 32 จุด โดยมีข่าวในห้องค้าว่าเป็นการขายของสถาบันในประเทศที่เป็นกองทุนรายใหญ่แห่งหนึ่ง

แล้วเหตุการณ์ต่อมาในวันจันทร์ที่ 26 กันยายน 2554 ก็ทำให้หัวใจถูกบีบกันทุกคน

คืนก่อนหน้านั้น ตลาด US และยุโรปเป็นบวกแบบทรงๆ แต่พอเปิดตลาดไทยในวันจันทร์ที่ 26 กย ดัชนี SET กลับลบไป 11 จุด และรูดลงอย่างต่อเนื่องไป 75 จุด จนถึง 12.30 น. ตลาดพักครึ่งให้ไปกินข้าวทั้งน้ำตา

น้องโทนฟ้องว่า คุณ Suranart  คว้ายาดมเทอร์โบแฝดไปดมผิดที่ แทนที่จะจ่อจมูก กลับเอาไปยัดหู

พอเปิดภาคบ่าย SET ยังปรับตัวลงต่ออย่างรวดเร็ว จนถึงเวลา 14.36 น. ตลาด MAI ก็ปรับตัวลงถึง 10% ขณะที่ SET ปรับตัวลง 9.4% จากสิ้นวันศุกร์ก่อนหน้า

แล้วมาบรรยายอะไรกันละนี่

นี่ไง ไคลแม็กซ์

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ขึ้น Halt  หรา บนกระดานหุ้น คือหยุดการซื้อขายไว้ชั่วคราว 30 นาที

นักลงทุนรายย่อยกำลังเมาที่หุ้นตก หรือกำลังน้ำตานองหน้าเนื่องจากถูกจิกหัวให้ชำระราคา Margin (ตรงนี้ขออภัย เขียนไม่ถูก เพราะไม่เคยทำ)

ทั้ง Fund Manager และนักลงทุนรายย่อยเงินกระหยิบ กับรายย่อยแต่เงินเยอะ ต่างพักหายใจ หลายคนไปทานข้าว ไปร้องไห้โฮๆ ในที่มืดๆ  แต่หลายคนก็งงว่าเกิดอะไรขึ้น ในเมื่อ SET Index ยังตกลงไปไม่ถึง 10% เลย ทำไม Halt

แค่ 5 นาทีหลังจากนั้น “เฮ้ย Halt หาย ไรฟะ!!!”

ฝรั่งร้องตะโกนว่า “What the heck !” ส่วนคนไทยตะโกนว่าอะไรนั้น พิมพ์ไม่ได้

ทำไมล่ะ

ก็มันหยาบมาก หยาบที่สุด  หยาบจนพิมพ์แล้วระคายนิ้วจนถลอกน่ะสิ

ไม่ช้ายยย ....  จะถามว่าทำไมต้องโวยวายกัน

อ้าวเหรอ .... มันก็เพราะกติกาการขึ้น Halt  จะทำได้ต่อเมื่อ SET ปรับตัวลงแตะ 10% จากสิ้นวันทำการก่อนหน้าเท่านั้น  (กำหนด SET Circuit Brake ที่ 10%)  ไม่ได้กำหนดให้ขึ้นกับการลดลงของดัชนีตลาด MAI  และเมื่อ Halt แล้ว ตามกติกาก็จะหยุด 30 นาที เพื่อให้ผู้ลงทุน ตั้งสติหาเหตุผล หาข้อเท็จจริงที่ทำให้ดัชนีลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ก่อนจะทำการซื้อขายกันต่อไปเมื่อตลาดปลด Halt ออก  

ข้อเท็จจริง ซึ่งเป็นจริงไม่มีเท็จ ก็คือ หลังจากตลาดปลด Halt แล้ว ดันมีแรงซื้อเข้ามาอย่างไม่ทราบสาเหตุ บ้างก็ว่ามีเงินจากดูไบเข้าซื้อ (ซวยอีกแล้ว อะไรก็ดูไบๆ)  และมีข่าวมาในช่วงบ่ายว่าตลาดหลักทรัพย์จะเรียก Broker ทุกรายไปหารือกันในเย็นวันนั้นถึงความเหมาะสมของการห้าม Short Sale  ส่งผลให้สิ้นวันดัชนีกระเตื้องขึ้นไปปิดที่ 904 จุด  ทำให้การติดลบลดน้อยลงไปเหลือติดลบ 54 จุด  โดย Broker รายใหญ่ที่ให้โปรโมชั่น Short Sale กลับเป็นผู้ซื้อสุทธิต่อเนื่อง 2 วันติดต่อกัน

ตลาดในภูมิภาคก็ปรับตัวลงตามๆ กันในภาคบ่าย ซึ่งคาดว่า SET อาจจะเป็นตัวการที่ทำให้ตลาดอื่นๆ ในภูมิภาคลดลงตามทั้งๆ ที่ก่อนหน้านั้นตลาดสหรัฐกับยุโรปยังบวกแบบทรงๆ

และเมื่อตลาดยุโรปเปิดถัดมา ก็เซตามภูมิภาคเอเชีย 

แม้ ....... พี่ไทยเก่งนะนี่

ก็เลยมีข้อสังเกตุดังนี้

1.         การขึ้น Halt นั้น เป็นการ Halt  ที่ไม่ตรงตามกติกา ใช่หรือไม่

2.         โดยส่วนตัวเชื่อมั่น 100% ว่าไม่ได้เกิดจากการตั้งใจทำของใครใน SET  แต่น่าจะพลาดเพราะไปตั้งเงื่อนไขในระบบ Circuit Braker 10% ไปนับที่ดัชนี MAI ด้วย ก็เป็นได้ คือคอมพิวเตอร์น่าจะกำหนดเงื่อนไขในการ Halt ผิดพลาด

3.         การสนองตอบของ SET เมื่อพบว่ามีความผิดพลาดในการขึ้น Halt  เลยรีบปลดออกในเวลา 5 นาที ยังไม่รัดกุมพอ  ในคราวต่อไปหากเกิดเหตุการณ์อันใดอีกก็ควรประกาศเตือนล่วงหน้าในเวลาอันควรก่อนจะเปิดให้ซื้อขายใหม่ว่า “ตลาดจะเปิดทำการต่อในเวลา  XX.XX น.” ไม่ใช่รีบเปิดตลาดทันทีที่รู้โดยไม่มีการประกาศแจ้งสาธารณชนล่วงหน้าผ่าน ทีวี วิทยุ เวบไซท์  ฯลฯ  มิฉะนั้น คุณ Suranart ไม่รู้ อาจมัวออกไปสะอึกสะอื้นเต็มเวลา 30 นาทีตามกติกาการขึ้น Halt  กลับมาอีกทีเพื่อนลุยตลาดกันไปก่อนหน้าแล้ว มันจะยุ่ง  นอกจากนี้ การออกมาให้สัมภาษณ์ข่าวก็ยังคลุมเครือ ไม่ชัดเจน  คนจึงเข้าใจผิดกันไปใหญ่โต 

4.         ไม่ปรากฏข้อเท็จจริงว่ามีเงินจากดูไบเข้ามาซื้อ 

5.         ไม่ปรากฏข้อเท็จจริงว่ามีลูกค้าพากันแห่ถอนกองทุน

6.         SET  ไม่ได้เรียกโบรกเก้อร์ไปหารือเรื่องจะกำหนดห้าม Short Sale    

7.         มีการคาดเดากันว่าก่อนหน้านี้น่าจะมีลูกค้ารายใหญ่ของ Broker รายนั้นทำ Short Sale มาก่อนแล้ว

8.         การที่ Broker  ประกาศให้ Short Sale Promotion  คงจะเป็นเพราะต้องการดึงรายย่อยเข้ามาเล่นด้วยเพราะเห็นว่าจะได้กำไรจากค่าธรรมเนียมซื้อขายที่คุ้มกับการยอมแบกรับต้นทุนในการไปยืมหุ้นมาให้ลูกค้ายืมต่อโดยไม่คิดค่ายืมตาม Promotion  

9.         การที่ Broker ให้ลูกค้ายืมหุ้นไปขาย ทำได้ ไม่ผิดกฏ การที่ Broker ให้โปรโมชั่นไม่คิดค่าธรรมเนียมยืมหุ้น ก็ไม่ผิดกฏ

ข้อคิด

ธุรกรรม Short Sale เป็นดาบสองคม เพราะแม้ว่าจะใช้เป็นเครื่องมือลดความเสี่ยงจากการลงทุนได้ แต่เท่าที่เห็นนั้นนอกจากกองทุนรวมน้อยกองที่ใช้  ก็ไม่เห็นมีใครไปใช้ลดความเสี่ยง คนส่วนใหญ่ ดันไปใช้เพื่อเก็งกำไร

ในอีกคมของด้าน ธุรกรรม Short Sale สามารถซ้ำเติมตลาดได้รุนแรงในยามมีคนตื่นตระหนก  ซึ่งบางประเทศ แม้จะเป็นตลาดที่พัฒนาแล้ว ยังมีการออกมาตรการห้ามทำ Short Sale ทั้งตลาด หรือห้ามทำในหุ้นบาง Sector ในช่วงที่ตลาดมีความเปราะบางและผันผวนสูง 

การประกาศว่าจะมีการให้ Promotion แก่ลูกค้าที่มา Short Sale อาจทำให้มีความตื่นตระหนกในวงกว้าง เสมือนหนึ่งชี้นำทิศทางของตลาด และส่งผลให้ผู้ลงทุนที่ตื่นตกใจแห่เทขายหุ้นได้

Wealth ของผู้ลงทุนที่ลงทุนในตลาดด้วยความมุ่งหวังตั้งใจที่ดี ไม่ว่าจะเป็นรายย่อย หรือผู้ลงทุนสถาบัน สามารถถูกกระทบได้รุนแรงจากการส่งสัญญาณว่าจะให้ Promotion หากมาทำ Short Sale  แม้อาจจะไม่ได้ตั้งใจก็ตาม

ก็น่าสนุกดี เมืองไทยยามเราไกลบ้าน ช่างมีอะไรให้ตื่นเต้ลลล ได้ ไม่เว้นวัน

ดีกว่าอยู่เปล่าๆ ละน่า

หมายเหตุ         การวิเคราะห์สาเหตุที่เกิดในครั้งนี้ ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการคาดการณ์ และมิได้มีเจตนาจะสร้างความเสียหายให้กับผู้ใดทั้งสิ้น  

((((( ห้ามดื่มเกินวันละสองกลม )))))